Kategori: Makaleler

İyi Yazma İlkeleri: Ekonomik Perspektif Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her seçim bizi bir başka seçeneğin maliyetine götürür. İnsanlar, her gün aldıkları kararlarla bu kıtlığı yönetir ve bazen bir kelime, bir yazı parçası, bir metin bile bu kararların sonucunu şekillendirebilir. İyi yazmak, bu noktada sadece dilin estetik yönünü değil, aynı zamanda kararlar arasındaki fırsat maliyetini de düşünmeyi gerektirir. Ekonomi, bu kararların sonuçlarını ve toplumlar üzerindeki etkilerini anlamamıza yardımcı olacak araçları sunar. Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında iyi yazma ilkeleri, bireysel seçimlerden toplumsal politikalara kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Bu yazıda, iyi yazma ilkelerini ekonomi perspektifinden ele alacak; fırsat maliyeti,…

Öteleme ve Dönme: Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir İnceleme Kelimenin Gücü ve Anlatıların Evrimi Bir edebiyatçının kalemiyle biçimlenen her sözcük, yalnızca bir anlam taşımaz. Aynı zamanda bir dünya kurar, bir zaman ve mekânı şekillendirir, okurun zihninde farklı imgeler uyandırır. Edebiyatın gücü de burada yatar; kelimelerle yapılan öteleme ve dönüşüm, bir metnin özünü derinlemesine dönüştürebilir. Bu süreç, sadece metnin yüzeyinde bir değişim yaratmakla kalmaz, okurun bakış açısını da köklü bir şekilde değiştirir. Edebiyat, bir tür öteleme ve dönme oyunudur; her hikâye, bir karakterin bir yerden başka bir yere gitmesi, bir kimliğin içsel dönüşümüyle şekillenir. Bu yazıda, edebiyatın en önemli araçlarından biri…

İstifade Kelimesinin Kökü Nedir? “İstifade” kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiş bir kelime olarak, sıklıkla “faydalanmak” anlamında kullanılır. Ancak dilde bu kelimenin kullanımının ardında daha derin bir tartışma yatmaktadır. Bu kelime, bize hem dilin evrimini hem de toplumun sözcükleri nasıl algıladığını gösteren çok önemli bir örnek sunuyor. İstifade kelimesinin köküne bakmak, basit bir dil bilgisi çalışması değil; aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir analiz de yapmamızı sağlıyor. Peki, “istifade” kelimesinin köküne baktığımızda ne görüyoruz? Hangi bağlamlarda bu kelime gerçekten anlamlı? Türkçede çokça kullanılan bu kelime, Arapçadaki “istifada” (استفادة) kelimesinden türetilmiştir. Bu kelimenin kökünde ise “fe” (ف) ve “da” (د) harfleri bulunur. Bu,…

“Yarı yıl tatili ne zaman?” — Bir Zamanlayıcının Eklemlemleriyle Başlayan Düşünce Eğitim hayatı, hem bireysel gelişim hem toplumsal dinamizm açısından çok önemli. Ama unutulmamalı ki zaman da sınırlı bir kaynaktır. Bir ekonomist olarak düşünüyorum ki, bir toplumun kaynaklarını yalnız maddi sermaye veya iş gücü olarak değil, zaman ve dinlenme ihtiyacı gibi soyut değerlerle de analiz etmek gerekir. Bu bağlamda “yarı yıl tatili” yalnız bir dinlenme periyodu değil — zamanın, öğrenimin ve toplumsal düzenin dengelendiği bir kırılma noktası. Şimdi “Yarı yıl tatili ne zaman?” sorusunu tarihsel kökleri, güncel uygulamaları ve toplumsal etkileriyle inceliyorum. Yarı Yıl Tatilinin Kökeni ve Amaçları Tatil kültürü,…

Mavi Yumurta Nasıl Pişirilir? Küresel ve Yerel Perspektiften Bugün biraz ilginç bir konuya değinmek istiyorum: Mavi yumurta nasıl pişirilir? İnanın, başlık sizi yanıltmasın, mavi yumurtalar gerçekten de var! Yani hani o standart beyaz ya da kahverengi yumurtaların dışında, bir de mavi renkte olanları var. Kulağa garip gelebilir, ama mavi yumurtalar farklı kültürlerde sıkça tüketiliyor ve özellikle bazı tavuk ırklarının ürünü olarak ortaya çıkıyor. Peki, mavi yumurtalar nasıl pişirilir? Gelin, hem yerel hem de küresel açıdan bu konuya yakından bakalım! Mavi Yumurta Nedir? Mavi yumurtaların asıl sırrı, tavukların genetik yapılarından geliyor. Dünyanın farklı köylerinde ve kasabalarında, özellikle de Güneydoğu Asya ve…

Bir Dağın Zirvesinde Düşünürken: “Türkiye’de sirk gölleri var mı?” Geçen yaz yüksek bir dağın tepesine tırmanırken durup gökyüzüne baktım; sessizlik, ayaklarımın altındaki taşlar ve önümde uzanan uçsuz bucaksız doğa… “Peki burada bir sirk gölü var mı?” diye kendi kendime sordum. Bu soru sadece coğrafi bir merak değildi; aynı zamanda insanın derinlerde tuttuğu, bilişsel ve duygusal imgelerle örülmüş bir arayıştı. Türkiye’de sirk gölleri var mı? Bu soruyu sadece jeolojik bir gerçeklik açısından değil; zihnimizin, duygularımızın ve duygusal zekâ ile algılama biçimimizin bir yansıması olarak ele alalım. Sirk Gölleri Nedir ve Nasıl Oluşur? Sirk gölleri, yüksek dağlarda buzullaşma sonucu oluşan çanaklar içinde…

Tarihi Eser Nereye Satılır? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Herkesin yaşamında bir an vardır; bir eski eşya, nostaljik bir obje ya da dededen kalan bir hatıra, içinde bir değer barındırır. Bu tür eşyalar, insanlar için zamanın ruhunu, duygusal bağları ve kimliklerini sembolize eder. Ancak zamanla bu objeler bir tür “yük” haline gelebilir ve satılma düşüncesi, bazen bir kaçış ya da kurtuluş arayışı halini alır. Tarihi eserlerin alım satımı, sadece maddi bir işlemin ötesinde bir dizi psikolojik ve sosyal etkileşimi içerir. İnsanlar bu nesneleri satarken, altında yatan bilişsel, duygusal ve sosyal faktörleri çoğu zaman fark etmezler. Peki, tarihi eserler nereye satılır ve…

NACAR Saat: İsrail Malı mı? Güç, İdeoloji ve Demokrasi Üzerine Analitik Bir İnceleme Siyasal düşünce, kurumlar, ideolojiler ve güç ilişkileri üzerine yapılan tartışmalar, tarih boyunca hem bireylerin hem de toplumların yapılarını belirlemede önemli bir rol oynamıştır. Her gün karşılaştığımız objeler, ürünler ve markalar da bu büyük yapının bir parçasıdır. Bugün ise NACAR saatinin “İsrail malı olup olmadığı” sorusu üzerinden, güç ilişkilerinin, kurumların ve yurttaşlık kavramlarının toplumda nasıl şekil aldığına dair derin bir analiz yapma fırsatı buluyoruz. Ancak bu soruyu yalnızca ticaretin ötesinde, küresel ölçekteki ideolojik ve siyasal yapıların etkilerini göz önünde bulundurarak ele almak gerekmektedir. İktidar ve Meşruiyet Üzerine Bir…

Kesan Ne Demek? Toplumsal Yapılar ve Bireyler Arasındaki Derin Etkileşimler Kesan kelimesi kulağımıza farklı şekillerde çalınabilir. Kimimiz için bir yöresel ifade olabilirken, kimimiz için başka bir anlam taşıyor olabilir. Peki, “kesan” ne demek ve bu kelimenin toplumsal yapılarla nasıl bir ilişkisi vardır? Herhangi bir yerde, herhangi bir konuyu tartışırken, bazen kelimelerin bizim yaşam biçimimizi nasıl şekillendirdiğine dair farkında olmadan göz ardı ettiğimiz derin anlamları keşfetmek gerekebilir. Kesan, aslında bir yerde “kesmek”ten, bir şeyi “durdurmak”tan gelir; ama bu kelimeyi kullanarak bir durumu sadece dilsel olarak tanımlamakla yetinmek, bu kavramın içinde barındırdığı toplumsal dinamikleri anlamamıza engel olabilir. Peki ya siz hiç kesan…

Şamad Nedir? Ankara’dan Bir Bakışla Bir Zamanlar Şamad, Sonra Ekonomi Çocukken Ankara’nın sakin mahallelerinden birinde büyüdüm. Mahalledeki çocuklar arasında oyunlar oynarken, yazları genellikle mahalle kahvesinde sabaha kadar sohbet eden büyükleri dinlerdim. Bir gün, hiç unutmuyorum, dedem ve amcam bir akşam sohbetinde “Şamad” kelimesini geçirmişti. O an, tabii ki kafamda pek bir şey canlanmamıştı; yaşım küçük olduğu için bu tür kelimeler genellikle havada uçuşur, biz de onları ya anlamadan ya da eğlenceli bir şekilde duymazdan geliriz. Ama dedemin ve amcamın sohbeti öyle derindi ki, “Şamad nedir?” sorusu kafamda bir yumru gibi kaldı. Aylar sonra, ekonomi okumaya karar verdiğimde ve bu süreçte…